Theo các nguồn tin từ Axios và Bloomberg, Washington đang đặt kho dự trữ uranium làm giàu mức 60% của Iran vào tầm ngắm trực diện. Với khối lượng khoảng 441 kg - đủ để chế tạo ít nhất 10 đầu đạn hạt nhân nếu được nâng cấp lên cấp độ vũ khí - số vật liệu này là "lằn ranh đỏ" mà Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định: "Cuối cùng, sẽ phải có người trực tiếp đến đó để lấy nó đi".

Bài toán di chuyển vật liệu

Thử thách lớn nhất đối với đặc nhiệm Mỹ không chỉ là hỏa lực của đối phương mà là địa hình tác chiến. Phần lớn số uranium này được lưu trữ trong các bình kim loại nặng, đặt tại các giếng sâu dưới lòng đất tại Isfahan và cơ sở Natanz kiên cố xuyên thấu sườn đồi.

Việc thu giữ không đơn giản là "đánh và rút". Để vận chuyển gần nửa tấn vật liệu hạt nhân, quân đội Mỹ cần các thiết bị chuyên dụng như "Cơ sở Uranium Di động" để đóng gói an toàn, tránh rò rỉ phóng xạ. Chuyên gia Jeffrey Lewis từ Viện Middlebury nhận định: "Bạn không thể chỉ hạ cánh một chiếc C-17 xuống sa mạc, dùng cần cẩu bốc các thùng hàng rồi rời đi dễ dàng. Mọi lựa chọn từ việc vận chuyển đến đánh bộc phá tại chỗ đều vô cùng viển vông và nguy hiểm".

Thêm vào đó, tình báo Mỹ đang lo ngại Iran đã bắt đầu phân tán số uranium này bằng các xe vận tải nhỏ sau các đợt không kích vào tháng 6-2025. Nếu vị trí chính xác của 16 bình trụ uranium không được xác định 100%, một cuộc đột kích thất bại sẽ chỉ khiến Tehran đẩy nhanh quá trình "chạy đua chế tạo bom" trong các hầm ngầm bí mật khác.

Rủi ro địa chính trị và kịch bản hậu chiến

Tổng thống Donald Trump dù bày tỏ sự quan tâm đến chiến dịch nhưng cũng thừa nhận Mỹ chỉ có thể đưa quân vào khi lực lượng phòng vệ của Iran đã suy yếu đáng kể. Tuy nhiên, áp lực thời gian đang đè nặng. Sự ra đi của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và quá trình chuyển giao quyền lực tại Tehran có thể khiến các phe phái cứng rắn quyết định biến kho uranium hiện có thành vũ khí hạt nhân thực thụ trong vòng vài tháng.

Nhiều nhà phân tích, bao gồm Matthew Bunn từ Đại học Harvard, chỉ trích rằng việc phát động chiến tranh mà không có kế hoạch xử lý vật liệu hạt nhân cụ thể là một sự thiếu sót đáng kinh ngạc. Ông cho rằng giải pháp khả thi nhất không phải là một cuộc đột kích đẫm máu mà là một thỏa thuận hậu chiến để pha loãng hoặc vận chuyển uranium ra khỏi Iran dưới sự giám sát quốc tế.

Dù vậy, với việc Israel và Mỹ đã thực hiện các chiến dịch như Midnight Hammer để phá hủy hạ tầng hạt nhân, một cuộc đột kích trên bộ có thể là quân bài cuối cùng nếu các biện pháp ngoại giao hoàn toàn bế tắc. Một chiến dịch thành công sẽ là kỳ tích quân sự, nhưng nếu thất bại, nó sẽ mở ra một chương mới đầy hỗn loạn và rủi ro hạt nhân không thể kiểm soát tại Trung Đông.

AN BÌNH